
این مقاله به مقایسه دو رویکرد کلیدی در مدیریت فرآیندها یعنی BPR (مهندسی مجدد فرآیندها) و BPM (مدیریت فرآیندها) میپردازد. BPR بر تغییرات بنیادین و بازطراحی کامل فرآیندها با هدف ایجاد جهشهای بزرگ در عملکرد سازمان تمرکز دارد، در حالی که BPM رویکردی تدریجی و مستمر برای بهینهسازی فرآیندهای موجود است. به بیان ساده، BPR زمانی استفاده میشود که نیاز به تحول اساسی وجود دارد، اما BPM برای بهبود مداوم و کنترلشده عملکردها به کار میرود.
در فضای رقابتی امروز، سازمانها برای بهبود عملکرد خود به سراغ روشهای مختلفی برای مدیریت و اصلاح فرآیندها میروند. در این میان، دو رویکرد مهم یعنی BPR و BPM بیش از سایرین مورد توجه قرار گرفتهاند؛ رویکردهایی که هر دو با هدف افزایش کارایی و بهبود عملکرد شکل گرفتهاند، اما در شیوه اجرا و میزان تغییراتی که ایجاد میکنند تفاوتهای اساسی دارند.
BPR یا مهندسی مجدد فرایند کسب و کار
مهندسی مجدد فرآیند کسبوکار (BPR) یک رویکرد مدیریتی با هدف ارتقا از طریق بالا بردن کارایی و اثربخشی فرآیندی است که در سازمان وجود دارد. مبنای این رویکرد به عبارت ساده تحول چشمگیر در فرآیند است. حتی بعضی از افراد اعتقاد دارند این رویکرد مصداق نادیده گرفتن فرآیند جاری و بازطراحی یک فرآیند جدید است. وقتی شما به این نتیجه میرسید که فرایند فعلی چنان بیمار است که امیدی به بهبود آن نیست شاید بهترین گزینه BPR باشد. یعنی یک عمل جراحی گسترده در تمام بخشهای فرآیند. در ادامه به تفاوت BPR و BPM میپردازیم.
BPM مدیریت فرآیند کسب و کار
مدیریت فرآیند کسبوکار (BPM)، رویکرد بهبود مستمر دارد. BPM اعتقاد دارد که فرآیندها باید در زمان بهبود پیدا کنند. این روش در واقع ترکیبی از فناوری اطلاعات و اصول مدیریت فرآیند است به سازمان کمک میکند که فرآیند را در چرخه مدیریت فرایند بهبود دهید. بهبودهای حاصل در یک دور از این چرخه میتواند قابل توجه و گاه اندک باشد.

تفاوت بین BPR و BPM
تفاوت بین BPR و BPM دقیقاً در نوع نگاه به تغییر و بهبود فرآیندهاست:
BPR (مهندسی مجدد فرآیندها) زمانی به کار میآید که سازمان به این نتیجه برسد که روشهای فعلی اساساً کارایی ندارند. در این رویکرد، فرآیندها از صفر و بهصورت ریشهای بازطراحی میشوند؛ یعنی تغییرات بزرگ، سریع و گاهی پرریسک برای رسیدن به یک جهش اساسی در عملکرد.
در مقابل، BPM (مدیریت فرآیندهای کسبوکار) رویکردی تدریجی و مستمر است. در BPM فرآیندهای موجود حفظ میشوند، اما بهصورت مداوم تحلیل، بهینهسازی و بهبود پیدا میکنند. هدف این است که سازمان بدون ایجاد شوک یا اختلال، بهمرور زمان کارآمدتر شود.
اگر بخواهیم ساده جمعبندی کنیم:
- BPR = تغییر انقلابی و یکباره
- BPM = بهبود تدریجی و دائمی
تفاوت بین BPR و BPM در نوع رویکرد آنها به بهبود فرآیندهاست. در حالی که BPR با هدف ایجاد تغییرات اساسی و بازطراحی کامل فرآیندها وارد عمل میشود، BPM تمرکز خود را بر بهبود مستمر و تدریجی فرآیندهای موجود قرار میدهد. به بیان ساده، یکی به دنبال تحول ناگهانی است و دیگری به دنبال بهینهسازی مداوم.
برای درک بهتر این تفاوتها و مقایسه دقیقتر، پیشنهاد میکنیم جدول زیر را مشاهده کنید.
| BPM | BPR |
| مخفف مدیریت فرآیند کسبوکار | مخفف مهندسی مجدد فرآیند کسبوکار |
| پیادهسازی تکاملی و مداوم | اجرا یک تغییر اساسی و یک مرحلهای |
| زمان لازم برای اجرا کوتاه و روان است. | مدت زمان لازم برای اجرا طولانی است. |
| انعطافپذیر | اجرای یک فرآیند مهم در یک زمان مشخص |
| ریسک موفقیت کم | ریسک موفقیت زیاد |
| نتیجه آن بهبود فرایند موجود است | نتیجه آن بازطراحی کامل فرایندهای سازمان است |
| مسائل فرهنگی در آن قابل مدیریت است | مسائل فرهنگی عمده نگرانی این پروژه است |
| استرس و نگرانی در اجرا کم است | استرس و نگرانی در اجرا زیاد است |
| مقاومت سازمانی قابل مدیریت است | مدیریت مقاومت سازمانی در آن پیچده است |
نکته مهم و قابل توجه این است که بعضی سازمانها با تهیه نرمافزار BPMS قصد دارند که پروژههای مدیریت فرآیند کسب و کار (BPM) را اجرا کنند اما رفتار آنها به مکانیزاسیون فرآیند و رویکرد آنها در طراحی فرآیند به نحوی است که بیشتر به BPR شباهت پیدا میکند.
جهت اطلاعات بیشتر درمورد نرم افزار BPMS بنر زیر را کلیک کنید.👇
جمعبندی
در نهایت، انتخاب بین BPR و BPM به شرایط، بلوغ سازمان و میزان نیاز به تغییر بستگی دارد. اگر فرآیندهای فعلی بهقدری ناکارآمد باشند که اصلاح آنها نتیجهای نداشته باشد، رویکرد BPR میتواند با ایجاد یک تحول اساسی مسیر جدیدی برای سازمان بسازد. اما در اغلب موارد، سازمانها با استفاده از BPM و بهبود مستمر فرآیندها، میتوانند بدون تحمل ریسکهای بالا و چالشهای سنگین، به بهرهوری و عملکرد مطلوب دست پیدا کنند. نکته کلیدی اینجاست که موفقیت در هر دو رویکرد، نه صرفاً به ابزار، بلکه به درک درست مسئله، فرهنگ سازمانی و نحوه اجرای آن وابسته است.
- زمان مطالعه: 5 دقیقه
- بازدید مقاله: 697 بازدید
- اشتراکگذاری:
- https://chargoon.com/?p=46939
- دریافت pdf


