نکات امنیتی دسترسی به دیدگاه

با توجه به اینکه بروز اختلالات عملکردی و رخدادهای امنیتی می‌تواند کل فرایندهای سازمانی و سرویس‌های سامانه را متوقف یا دچار اختلال کند، نگهداری صحیح سرورها و کاهش ریسک‌های امنیتی از مسئولیت‌های حیاتی راهبران، کارشناسان امنیت و فناوری اطلاعات سازمان است.

در همین راستا، مجموعه اقدامات زیر باید به‌صورت دوره‌ای، مستند، قابل ردیابی و تحت نظارت ادمین/مدیر/راهبر مسئول سامانه بررسی و اجرا شوند.

امنیت مجموعه نرم‌افزاری دیدگاه صرفاً وابسته به خود نرم‌افزار نیست؛ بلکه حاصل مجموعه‌ای از مسئولیت‌های مشترک میان تولیدکننده نرم‌افزار و سازمان بهره‌بردار در حوزه‌های زیرساخت، شبکه، سیستم‌عامل، پایگاه داده، مدیریت دسترسی، پایش امنیتی و فرآیندهای عملیاتی است. رعایت توصیه‌های زیر می‌تواند نقش مؤثری در کاهش ریسک‌های امنیتی، افزایش پایداری سامانه و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی داشته باشد:

۱- مدیریت دسترسی (Access Management)

• اصل حداقل دسترسی (Least Privilege) برای تمام کاربران، راهبران و سرویس‌ها رعایت شود.
• حتی‌الامکان از استفاده روزمره از حساب Administrator خودداری شود.
• عضویت کاربران در گروه‌های Local Administrators به صورت دوره‌ای بازبینی شود.
• حساب‌های بلااستفاده، قدیمی و اشتراکی شناسایی و غیرفعال شوند.
• دسترسی کاربران پس از تغییر سمت یا خروج از سازمان بازبینی و حذف شود.
• دسترسی Remote Administrator صرفاً برای افراد مجاز فعال باشد.

۲- امنیت سیستم عامل

• غیرفعال بودن سرویس‌های غیرضروری Windows
• غیرفعال بودن SMBv1
• فعال بودن Windows Defender یا EDR معتبر
• فعال بودن Microsoft Defender Exploit Protection
• فعال بودن BitLocker برای سرورهای فیزیکی در صورت امکان
• بررسی سلامت فایل‌های سیستمی
• حذف نرم‌افزارهای بلااستفاده از سرور
• به‌روزرسانی مداوم سیستم‌عامل و پایگاه داده

۳- امنیت شبکه

• قرارگیری سرور در VLAN مناسب
• محدود بودن دسترسی به پورت‌های مدیریتی
• عدم نیاز و دسترسی اینترنت به سرور
• عدم انتشار غیرضروری RDP
• استفاده از VPN امن برای دسترسی راهبران
• محدودسازی دسترسی بر اساس IP
• استفاده از IDS/IPS در مرز شبکه
• جداسازی شبکه کاربران از شبکه سرورها

۴- امنیت SQL Server

• غیرفعال بودن حساب‌های بلااستفاده
• حذف Loginهای غیرضروری
• محدود بودن دسترسی Sysadmin
• بازبینی دوره‌ای Permissionها
• فعال بودن SQL Audit
• بررسی دوره‌ای Loginهای ناموفق
• نصب آخرین Cumulative Updateهای SQL Server
• رمزنگاری ارتباطات SQL Server (TLS)

۵- امنیت IIS

• عدم اضافه نمودن سایت‌های متفرقه و حذف سایت‌های غیر از مورد استفاده دیدگاه
• حذف Virtual Directoryهای بلااستفاده
• غیرفعال بودن Directory Browsing
• استفاده از HTTPS
• استفاده از TLS 1.2 یا TLS 1.3
• غیرفعال بودن SSLهای قدیمی
• استفاده از گواهی معتبر
• بازبینی دوره‌ای Bindingها

۶- مدیریت آسیب‌پذیری‌ها

• انجام Vulnerability Assessment به‌صورت دوره‌ای
• بررسی CVEهای منتشرشده مرتبط با:
  • Windows
  • SQL Server
  • IIS
  • .NET
  • Redis
• رفع آسیب‌پذیری‌های بحرانی در کوتاه‌ترین زمان ممکن
• اولویت‌بندی Patchها بر اساس شدت ریسک

۷- امنیت Active Directory

اگر سرور عضو Domain است.

• بازبینی دوره‌ای گروه‌های Domain Admins
• استفاده از LAPS یا Windows LAPS
• محدودسازی دسترسی Domain Admin
• استفاده از حساب جداگانه برای مدیریت
• ثبت و بررسی Loginهای مدیریتی

۸- امنیت نسخه پشتیبان

• تست دوره‌ای بازیابی Backup
• نگهداری حداقل یک نسخه Offline
• نگهداری حداقل یک نسخه خارج از سایت
• محافظت Backup در برابر حذف یا رمزگذاری توسط باج‌افزار
• رمزنگاری فایل‌های Backup

۹- ثبت و پایش رخدادها

• فعال بودن Windows Audit Policy
• جمع‌آوری Security Log
• بررسی لاگ‌های:
  • SQL Server
  • IIS
  • Windows
  • Application
• ارسال Logها به SIEM
• تعریف Alert برای رخدادهای مهم

مانند:

• Login ناموفق متعدد
• ایجاد Administrator جدید
• حذف فایل‌های سیستمی
• توقف سرویس‌ها
• تغییر Policyها

۱۰- امنیت تجهیزات جانبی

• محدودسازی استفاده از USB
• کنترل اتصال هارد اکسترنال
• جلوگیری از اجرای AutoRun
• محدودسازی نصب نرم‌افزار

۱۱- امنیت Endpoint

• نصب EDR یا Antivirus معتبر
• به‌روزرسانی روزانه Signatureها
• فعال بودن Real-Time Protection
• جلوگیری از غیرفعال شدن Antivirus توسط کاربران

۱۲- امنیت و به‌روزرسانی مداوم مجموعه نرم‌افزاری دیدگاه

• بازبینی دوره‌ای کاربران Admin سامانه
• حذف کاربران بلااستفاده
• بازبینی سطح دسترسی نقش‌ها
• فعال بودن HTTPS
• بررسی  گزارش‌های امنیتی مانند Loginهای موفق و ناموفق
• بررسی تغییرات کاربران دارای دسترسی بالا
• بازبینی دوره‌ای تنظیمات امنیتی سامانه

۱۳- آمادگی در برابر رخدادهای امنیتی

• تعریف فرآیند Incident Response
• مشخص بودن مسئول پاسخگویی
• ثبت رخدادهای امنیتی
• اطلاع‌رسانی سریع در صورت مشاهده آلودگی
• داشتن سناریوی بازیابی پس از باج‌افزار

۱۴- آموزش کاربران

• آموزش دوره‌ای کاربران
• آموزش شناسایی ایمیل‌های Phishing
• آموزش مهندسی اجتماعی
• آموزش استفاده ایمن از رمز عبور
• آموزش گزارش رخدادهای امنیتی